U bent hier

Herziene NHG-Standaard COPD

1 april, 2021

De NHG-Standaard COPD is volledig herzien en beoogt de ziektelast door COPD terug te dringen en de prognose te verbeteren. De standaard is vereenvoudigd, onder meer door de niveaus van ziektelast terug te brengen van 3 naar 2. Verder is er een stappenplan toegevoegd voor medicamenteuze behandeling.

In de NHG-Standaard COPD staat de begeleiding bij stoppen met roken centraal. Hierbij is aandacht voor het verbeteren van de prognose en het verminderen van de ziektelast. Daarbij is het belangrijk om in samenspraak met de patiënt persoonlijke behandeldoelen op te stellen.

Ziektelast van 3 naar 2 niveaus

De ernst van COPD wordt uitgedrukt in ziektelast, omdat de ernst van de luchtwegobstructie slechts in beperkte mate correleert met de klachten die patiënten ervaren. De ziektelast heeft 4 subdomeinen: klachten en beperkingen, longaanvallen, voedingstoestand en mate van luchtwegobstructie. Bij afwijkingen in 1 of meer van de 4 subdomeinen is de ziektelast verhoogd.

De nieuwe versie van de NHG-Standaard drukt de ernst van de ziektelast bij COPD uit op 2 niveaus: lichte en verhoogde ziektelast. Verhoogde ziektelast correspondeert met de oude ‘matige’ ziektelast. Patiënten met een verhoogde ziektelast hebben in de regel meer zorg nodig dan patiënten met een lichte ziektelast.

Een nieuw medicamenteus stappenplan

Het vernieuwde medicamenteuze stappenplan onderscheidt klachten/beperkingen en de preventie van longaanvallen en bestaat uit 3 stappen:

  • een kortwerkende luchtwegverwijder;
  • een langwerkende luchtwegverwijder (LABA of LAMA);
  • Bij onvoldoende effect is de nieuwe aanbeveling om een tweede luchtwegverwijder uit de andere groep toe te voegen, dus een combinatie van LAMA en LABA.

De indicatie voor een inhalatiecorticosteroïd (ICS) is niet veranderd.
COPD-patiënten gebruik en nog regelmatig een ICS zonder duidelijke indicatie; in de herziene standaard is een aanpak voor het staken van ICS opgenomen.

Fysiotherapie

Bewegen draagt bij aan het verbeteren of stabiel houden van het fysiek functioneren. Bij COPD-patiënten kan er sprake zijn van verminderde activiteit en/of capaciteit (conditie), bijvoorbeeld door (angst voor) kortademigheid. Overweeg daarom COPD-patiënten te verwijzen naar een fysiotherapeut met voldoende kennis van en ervaring met de behandeling van patiënten met COPD.

E-learning en FTO-module

Bij de herziene standaard is ook de PIN COPD verschenen. In deze e-learning leert u longaanvallen COPD te herkennen en behandelen. Daarnaast is er aandacht voor de differentiaaldiagnose, aanvullend onderzoek (zoals spirometrie) en het stellen van de diagnose COPD. U leert dat individueel maatwerk bij COPD belangrijk is. Er zijn 2 accreditatiepunten toegekend.
Het Instituut Verantwoord Medicijngebruik heeft de FTO-materialen COPD herzien.

Patiënteninformatie op Thuisarts.nl

De beschikbare informatie op Thuisarts.nl over COPD (COPD | Thuisarts) is aangepast aan de herziene standaard. De volgende situaties zijn beschikbaar:

Kennislacunes

De kennislacunes van deze standaard zijn hier te vinden, samen met het lopend huisartsgeneeskundig onderzoek dat gerelateerd is aan het onderwerp van deze standaard.